Bebek Bezlerinde Kullanılacak Losyon Tipi Ve Uygulama Yerine Göre Ürün Performansının İyileştirilmesi

Çağla Bektaş / Kıdemli Ar- Ge Mühendisi – Kimya Mühendisi

Evyap Sabun Yağ Gliserin Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi

ÖZET

Günümüzde tek kullanımlık bebek bezleri, hassas bebek cildini kuru ve sağlıklı tutmak için tasarlanmış yüksek performanslı ürünlerdir. Bebek bezleri temel olarak cilt ile temas eden dokumasız kumaş, parçalanmış selüloz ve biyolojik olarak inert durumdaki polimerlerden oluşmaktadır. Tüketici tercihine göre bebek bezleri losyon, parfüm ve/veya krem gibi ek hammaddeler içerebilir. Bebek cildinin hassasiyeti göz önünde bulundurulduğunda, bu hammaddelerin cilt ile uyumluluğu ve bitmiş üründeki performansı kritik önem taşımaktadır. Bu çalışmada bebek bezinde kullanılan losyon ve/veya parfüm tipi, uygulama sistemi, bez üzerinde uygulama yeri ve koku yoğunluğunun optimizasyonu üzerine parametrik çalışmalar yapılmıştır. Çalışma sonucuna göre, bebek bezinde kullanım sonrası oluşan kötü kokunun bastırılmasının yanı sıra, kritik performans parametrelerinden cilde geri verilen ıslaklık miktarının minimize edilmesi ile daha kuru bebek bezinin tüketiciye sağlanması mümkün kılınmıştır.

 

Anahtar Kelimeler: Bebek bezi, losyon, parfüm, losyon uygulaması, parfüm uygulaması, bebek bezi performansı, koku yoğunluğu, parfüm, krem

 

GİRİŞ

20.yüzyılın en önemli tüketici ürünlerinden biri gün geçtikçe daha küçük, daha ucuz, daha kullanışlı ve daha çevre dostu olarak üretilmeye başlayan tek kullanımlık bebek bezleridir. [1]

1930’lu yıllarda sadece selüloz tabakası olarak başlayan geliştirme ve ticarileşme süreci sonunda günümüzde bir bebek bezi, bezin dış tabakasını oluşturan ve idrarın bebeğin kıyafetlerine bulaşmasını engelleyen bir breathable/nonbreathable backsheet (nefes alabilen/nefes alamayan dış katman), bezin bebeğin cildine temas eden içteki en üst tabakası olan topsheet (üst katman), bezi bebeğe giydirirken üstüne tutturmak amacı ile kullanılan yapışkan side tape’ler (yan bant), bezin bebeğe giydirilirken side tape’lerin yapıştığı nokta olan frontal tape (ön bant), side tape’lerin tutunduğu elastic & nonelastic back ear’lar (elastic/elastic olmayan arka kulaklar), topsheet’in altında yer alan emme ve dağıtma tabakası (ADL; acquisition/distribution layer), idrarın bacak kısımlarından taşmasını engellemek için kullanılan leg cuff’lar (bariyer) ve backsheet’te kullanılan bacak & bariyer leg elastic’ler (lastik), emici core tabakada kullanılan süper absorban polimerler (SAP), emici core tabakada SAP taneciklerinin emici core  tabakası boyunca homojen dağılımını sağlayacak pulp (kağıt hamuru, selüloz), SAP ve pulp’ı bir arada tutan nonvowen / tissue core cover (dokumasız kumaş / kağıt sargı tabakası), bebek bezini bebeğe giydirirken annenin tutmasını kolaylaştıran front ear (ön kulak), bezin kullanım sonrası kötü kokmasını engellemek amaçlı özel geliştirilmiş losyon ve tüm bu komponentlerin birbirine yapışmasını sağlayan tutkal hammaddelerinden oluşur. Bebek bezi katmanları örnek bir bez üzerinde Şekil 1’de gösterilmiştir. [1]

 

Şekil 1: Bir bebek bezinin katmanları

Bebek bezinde tüketicinin beklentisi olarak pişik yapmama, kuruluk, emicilik, uzun süreli kullanımda dayanım, kullanım sonrası kötü kokunun oluşumunun minimize edilmesi gibi aramış olduğu temel özellikler mevcuttur. Bebek bezinde kullanılan losyon uygulamaları, bezin kullanım sonrası oluşan kötü kokuyu baskılamasına yardımcı olduğu gibi, aynı zamanda kullanılan losyon tipi ve uygulama yerine bağlı olarak idrarı emme süresi ve ıslak bezin cilde geri verdiği ıslaklık miktarı gibi kritik performans özelliklerini de etkilemektedir. Bu amaçla parfüm veya krem uygulamaları da kullanılabilmektedir.

Şekil 2’de paylaşılan bir çalışmada, bebek bezinde oluşan kötü kokuyu bastırabilmek için, bezin idrarın bebeğin çamaşırına geçmemesini sağlayan dış yüzeyi olan backsheet tabakasında (26) parfüm alanları (85) oluşturulmuştur. Parfüm bölgeleri içinde parfüm salıcı ajan (65) içeren bağlayıcılar (82) bulunmaktadır. Bağlayıcı, bezin backsheet hammaddesinin dış yüzeyine (52) tutturulmuştur. Parfüm salıcı ajanlar ve bağlayıcının üzerinde de bunları dış taraftan ayıran bir şerit (80) ile korunmuştur. Çekme şeridi tercihen polietilen, polipropilen, dokumasız ve/veya selülozik bir materyal içeren bir malzemeden oluşmaktadır. Bu şerit söküldüğünde, ayırma maddeleri bir koku patlaması ve/veya sabit bir durum difüzyonu sağlar. Parfüm salıcı ajanlar, mikrokapsül içerisine idrar sonrası bezde oluşan kötü kokuyu hapsetme mekanizması da sağlayabilir. [2]

Şekil 2: Parfüm bölgesinden çekme şeridinin ayrılmasından önce bir tür mikrokapsülü gösteren parfüm bölgesinin bir yandan görünüşü (Fig 2), Parfüm bölgesinden çekme şeridinin ayrılması esnasında parfüm bölgesinin yandan görünüşü (Fig 2A) [2]

Şekil 2’de paylaşılan mikrokapsül teknolojisinin çalışma prensibine bakıldığında; bebek bezi bebeğe giydirilirken, bebeğin üzerinden çıkarılırken veya bebek üzerinde olduğu süre boyunca maruz kaldığı sürtünme etkisiyle yırtılırken, içerisindeki parfümü dışarı salması şeklinde çalışır. Çekme şeridi, mikrokapsülün üst kısımları boyunca kopmalarını kolaylaştıracak bir kesme kuvveti (shear force) üretir ve böylece parfümü çekme şeridinin soyulmuş kısmından serbest bırakır. [2]

Bebek bezinde idrar sonucu oluşan kötü kokunun önlenmesi prensibine bakıldığında; kapsülün yırtılarak parfümün dışarı doğru patlaması veya zaman içinde parfümün difüzyon yoluyla kontrollü salınımı ile kötü kokunun maskelenmesi gerçekleşir. Koku zeolit veya aktif karbon benzeri bir yapıya tutturulur. [2]

Piyasaya sürülen bebek bezinde kullanılan parfüm miktarı, aşağıdaki parametrelerin değiştirilmesiyle üreticinin tercihinin kontrolü dahilindedir;

  • Mikrokapsül büyüklüğü ve et kalınlığı
  • Kullanılan bağlayıcı türü
  • Kullanılan bağlayıcı miktarı
  • Kullanılan parfüm miktarı ve türü
  • Mikrokapsüllerin yırtılma/patlama gücü
  • Mikrokapsüllerin sayısı ve dağılımı
  • Bir bağlayıcının mikrokapsüllerin kopma mukavemetine göre yapışma mukavemeti

Mikrokapsüller kimyasal kapsülleme işlemi veya mekanik kapsüllü işlemle yapılabilir. Bu farklı teknikler, farklı boyutlardaki mikrokapsüller, kapsül kabuğunun bileşimi için alternatif materyaller ve kabuk içinde çeşitli farklı fonksiyonel materyallerin üretilmesine öncülük eder.  Bağlayıcının (mikrokapsüller ile) alt tabakaya tutturulması; ipek eleme, gravür ve fleksografik teknikler dahil olmak üzere hava bıçağı, gravür kaplama ve baskı yöntemleri ile sağlanabilmektedir. Bağlayıcı (mikrokapsüller ile), arka tabaka dış yüzeyi üzerinde sürekli veya kesintili bir desen halinde uygulanabilir. [2]

Şekil 3 ve Şekil 4’te gösterilen bir başka çalışmada, bebek bezinin bebeğin cildine değen en üst katmanı olan topsheet tabakasına losyon uygulama üzerine çalışılmıştır. Topsheet’e losyon uygulaması 2 farklı şekilde gerçekleştirilmiştir:

  1. Topsheet hammaddesi, bebek bezini oluşturan diğer hammaddeler ile birleştirilmeden önce losyonun uygulanması

Şekil 3: Doğrudan topsheet (üst tabaka) hammaddesine losyon püskürtülmesi [3]

  1. Bebek bezi üretimi esnasında en üst katman olan topsheet’e losyon uygulanması

Şekil 4: Bebek bezi üretimi sırasında losyonun doğrudan topsheet’e püskürtülmesi [3]

Topsheet’e uygulanan losyon bileşimi miktarı, erimiş losyon bileşiminin sprey istasyonundan püskürtüldüğü orana ve konveyör bandının sprey istasyonu altında geçtiği hız parametrelerine bağlıdır.[3]

Yapılan çalışmada topsheet’e uygulanan losyonun faydaları aşağıdaki gibi bahsedilmiştir:

  • Losyon bileşimi, cildin yüzey enerjisini değiştirir, dışkı ile cildin etkileşimini azaltan bir «bariyer» oluşturur.
  • Dışkının cilde yapışma eğilimini azaltarak temizlenmesini kolaylaştırır.
  • İstenen terapötik veya koruyucu losyon uygulaması için daha az losyon gereklidir. [3]

Literatürde gerçekleştirilen losyon ve/veya parfüm uygulamalarına bakıldığında;  mikrokapsül uygulamaları ile yapılan çalışmaların yüksek hızlarda çalışan bebek bezi üretim hatlarında kullanımının zorluğu nedeniyle uygulama alanlarının kısıtlı olduğu görülmektedir. Yüksek hızda ve uzun bir üretim hattında mikrokapsüller konveyörlerden, valslerden, baskı ekipmanlarının aralarından geçerken maruz kaldıkları mekanik germe ve baskı kuvvetleri nedeniyle kapsülün kırılmasına neden olmaktadır. Bu nedenle losyonun ve/veya parfümün daha ürün pakete girmeden salınımı gerçekleşmektedir. Losyonun topsheet gibi bebek bezinin cilde temas eden en üst katmanına uygulandığı durumda ise losyon dokumasız kumaş tabakasının sıvı geçiş yollarını doldurarak kapiler yolları tıkamaktadır ve buna bağlı olarak idrarın alt tabakaya iletimini engellemektedir. Bu durum da bezin kritik performans parametreleri olan emme zamanı (STT, strike through time) ve cilde geri verilen ıslaklık miktarı (rewet) parametrelerini olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmada, losyon ve parfümün üretim hattında kolay uygulanabileceği ve bezin kritik performans parametrelerini olumlu etkileyeceği losyon ve parfüm uygulaması üzerine çalışılmıştır. Yapılan çalışmada losyon ve parfüm uygulaması bir arada gerçekleştirildiğinden, çalışmanın ileriki kısımlarında sadece losyon uygulaması şeklinde adlandırılacaktır. Kullanılan losyonun tipi, uygulama yeri, uygulama sistemi, koku yoğunluğu üzerine çok sayıda parametrik çalışma yapılmıştır. Yapılan çalışmalar referans ürünün losyon uygulaması ile karşılaştırılmıştır. Referans ürün hava basınçlı losyon uygulama sistemi ile 1,5 bar basınçta uygulanmaktadır. Hava basınçlı sistemin losyon tankı Şekil 5’teki gibidir. Hava basınçlı losyon uygulama ekipmanı ile bebek bezine aplikasyonu Şekil 6’da gösterilmiştir.

Şekil 5: Hava basınçlı losyon uygulama tankı

Şekil 6: Hava basınçlı losyon uygulama ekipmanı ile bebek bezine aplikasyon

MATERYAL VE YÖNTEM

Kullanılan losyon tipini ve losyon uygulama yerini değiştirirken, mevcut koku yoğunluğunun uygulanan losyon miktarı ile optimize edilerek korunduğu, koku notlarının yeni losyon tipinde optimize edilerek korunduğu, yeni losyon uygulama yeri ile beraber bebek bezinde losyondan kaynaklanan herhangi bir kirliliğin oluşmadığı ve üretim sisteminde su bazlı losyon kullanımının kaldırılması ile beraber korozyonun minimize edildiği ve tüm bu değişiklikler yapılırken bebek bezi performansının iyileştirildiği durum için çok sayıda parametrik çalışmadan oluşan denemeler gerçekleştirilmiştir. Çalışmalar sırasında referans hava basınçlı losyon uygulama sistemine alternatif olarak Nordson LP 90 losyon uygulama sistemi kullanılmış olup, sistemin görseli Şekil 7’de verilmiştir.

Şekil 7: Nordson LP 90 losyon uygulama sistemi

 

  1. Bebek Bezi Losyon Tipi, Uygulama Yeri, Sistemi ve Koşulları için 1. Parametrik çalışma

Tablo 1’de belirtilen 23 adet denemeden, 1-12 numaralı denemeler ; bebek cildine uyumlu tasarlanmış alerjen madde içermeyen % 5 parfüm içeren yağ bazlı losyon 1 kullanılarak Nordson LP90 sistemi ile gerçekleştirilmiştir. 13-23 numaralı denemeler ise % 5 aynı parfümü içeren su bazlı losyon, hava basınçlı losyon uygulama sistemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. 23 numaralı deneme  ise ; 1,5 bar’da %5 lik su bazlı losyonun hava basınçlı losyon uygulama sistemi ile gerçekleştirildiği ve  referansı temsil eden çalışmadır.

Tablo 1: Bebek Bezi Losyon Tipi, Uygulama Yeri, Sistemi ve Koşulları için 1. Parametrik çalışmaya ait deneme listesi

  Hertz Bar Losyon Uygulama Yeri Uygulama Sistemi Losyon Tipi
1 50 Emici Katman (Core) Altı Nordson LP90 Yağ Bazlı Losyon 1
2 60 Emici Katman (Core) Altı Nordson LP90 Yağ Bazlı Losyon 1
3 70 Emici Katman (Core) Altı Nordson LP90 Yağ Bazlı Losyon 1
4 40 Backsheet İçi Nordson LP90 Yağ Bazlı Losyon 1
5 50 Backsheet İçi Nordson LP90 Yağ Bazlı Losyon 1
6 60 Backsheet İçi Nordson LP90 Yağ Bazlı Losyon 1
7 40 Backsheet Dışı Nordson LP90 Yağ Bazlı Losyon 1
8 30 Backsheet Dışı Nordson LP90 Yağ Bazlı Losyon 1
9 20 Backsheet Dışı Nordson LP90 Yağ Bazlı Losyon 1
10 40 Bacak Lastiği Kenarı Nordson LP90 Yağ Bazlı Losyon 1
11 50 Bacak Lastiği Kenarı Nordson LP90 Yağ Bazlı Losyon 1
12 30 Bacak Lastiği Kenarı Nordson LP90 Yağ Bazlı Losyon 1
13 1,5 Bacak Lastiği Kenarı Hava basınçlı sistem Su Bazlı Losyon
14 2 Bacak Lastiği Kenarı Hava basınçlı sistem Su Bazlı Losyon
15 1,5 Backsheet İçi Hava basınçlı sistem Su Bazlı Losyon
16 2 Backsheet İçi Hava basınçlı sistem Su Bazlı Losyon
17 2,5 Backsheet İçi Hava basınçlı sistem Su Bazlı Losyon
18 1,5 Backsheet Dışı Hava basınçlı sistem Su Bazlı Losyon
19 1 Backsheet Dışı Hava basınçlı sistem Su Bazlı Losyon
20 2 Emici Katman (Core) Altı Hava basınçlı sistem Su Bazlı Losyon
21 1,5 Emici Katman (Core) Altı Hava basınçlı sistem Su Bazlı Losyon
22 2,5 Emici Katman (Core) Altı Hava basınçlı sistem Su Bazlı Losyon
23 1,5 Emici Katman (Core)  Üstü Hava basınçlı sistem Su Bazlı Losyon

 

  1. Bebek Bezi Losyon Tipi, Uygulama Yeri, Sistemi ve Koşulları için 2. parametrik çalışma

Tablo 2’de belirtilen 17 adet denemeden, 1-8 numaralı denemeler % 5 aynı parfümü içeren su bazlı losyon kullanılarak hava basınçlı sistem ile gerçekleştirilmiştir. 9-14 numaralı denemeler, %  5 parfüm içeren yağ bazlı losyon 2 ile hava basınçlı losyon uygulama sistemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. 15-17 numaralı denemeler ise, % 5 parfüm içeren yağ bazlı losyon 1 ile Nordson LP90 losyon uygulama sistemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. 1,5 bar’da % 5 lik su bazlı losyonun, Tablo 2’de core wrap üstüne uygulandığı 1 numaralı deneme referansı temsil etmektedir.

 

 

Tablo 2: Bebek Bezi Farklı Losyon Tipi Uygulamaları için 2. Parametrik çalışmaya ait deneme listesi

  Hertz Bar Losyon Uygulama Yeri Losyon Uygulama Sistemi Losyon Tipi
1 1,5 bar Emici Katman (Core)  Üstü Hava basınçlı sistem Su bazlı losyon
2 3 bar Emici Katman (Core)  Altı Hava basınçlı sistem Su bazlı losyon
3 3,5 bar Emici Katman (Core)  Altı Hava basınçlı sistem Su bazlı losyon
4 4 bar Emici Katman (Core)  Altı Hava basınçlı sistem Su bazlı losyon
5 3 bar Backsheet İç Tarafı Hava basınçlı sistem Su bazlı losyon
6 3,5 bar Backsheet İç Tarafı Hava basınçlı sistem Su bazlı losyon
7 4 bar Backsheet İç Tarafı Hava basınçlı sistem Su bazlı losyon
8 3 bar Emici Katman (Core)  Altı Hava basınçlı sistem Yağ Bazlı Losyon 2
9 3,5 bar Emici Katman (Core)  Altı Hava basınçlı sistem Yağ Bazlı Losyon 2
10 4 bar Emici Katman (Core)  Altı Hava basınçlı sistem Yağ Bazlı Losyon 2
11 3 bar Backsheet İç Tarafı Hava basınçlı sistem Yağ Bazlı Losyon 2
12 3,5 bar Backsheet İç Tarafı Hava basınçlı sistem Yağ Bazlı Losyon 2
13 4 bar Backsheet İç Tarafı Hava basınçlı sistem Yağ Bazlı Losyon 2
14 75 Hertz Emici Katman (Core)  Altı Nordson LP90 Yağ Bazlı Losyon 1
15 65 Hertz Backsheet İç Tarafı Nordson LP90 Yağ Bazlı Losyon 1
16 70 Hertz Backsheet İç Tarafı Nordson LP90 Yağ Bazlı Losyon 1
17 75 Hertz Backsheet İç Tarafı Nordson LP90 Yağ Bazlı Losyon 1

 

  1. Bebek Bezi Farklı Losyon Sistemi Uygulamaları için 3. parametrik çalışma

Tablo 3’de belirtilen 6 adet deneme, hava basınçlı losyon uygulama sistemi ile gerçekleştirilmiştir. 1 numaralı deneme, % 5 parfüm içeren referans su bazlı losyonu temsil etmektedir. 2-6 numaralı denemeler ise, % 5 parfüm içeren yağ bazlı losyon 1 ile hava basınçlı losyon uygulama sistemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir.

Tablo 3: Bebek Bezi Farklı Losyon Sistemi Uygulamaları için 3. Parametrik çalışmaya ait deneme listesi

  Hertz Bar Losyon Uygulama Yeri Losyon Uygulama Sistemi Losyon Tipi
1 1,5 Emici Katman (Core) Üstü Hava basınçlı sistem Su Bazlı Losyon
2 4 Emici Katman (Core)  Altı Hava basınçlı sistem Yağ Bazlı Losyon 1
3 4,5 Emici Katman (Core)  Altı Hava basınçlı sistem Yağ Bazlı Losyon 1
4 5 Emici Katman (Core)  Altı Hava basınçlı sistem Yağ Bazlı Losyon 1
5 5,5 Emici Katman (Core)  Altı Hava basınçlı sistem Yağ Bazlı Losyon 1
6 6 Emici Katman (Core)  Altı Hava basınçlı sistem Yağ Bazlı Losyon 1

 

 

 

  1. Bebek Bezi Farklı Losyon Konsantrasyonu Uygulamaları için 4. parametrik çalışma

Tablo 4’de belirtilen 7 adet deneme, hava basınçlı losyon uygulama sistemi ile gerçekleştirilmiştir. 1 numaralı deneme, % 5 parfüm içeren referans su bazlı losyonu temsil etmektedir. 2-4 numaralı denemeler, % 15 parfüm içeren yağ bazlı losyon 1 ile; 5-7 numaralı denemeler ise, % 10 parfüm içeren yağ bazlı losyon 1 ile hava basınçlı losyon uygulama sistemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir.

Tablo 4: Bebek Bezi Farklı Losyon Konsantrasyonu Uygulamaları için 4. Parametrik çalışmaya ait deneme listesi

  Hertz Bar Losyon Uygulama Yeri Losyon Uygulama Sistemi Losyon Tipi
1 1,5 Emici Katman (Core)  Üstü Hava basınçlı sistem Su Bazlı Losyon
2 3 Emici Katman (Core)  Altı Hava basınçlı sistem Yağ Bazlı Losyon 1 – %15 parfüm modifiyeli
3 4 Emici Katman (Core)  Altı Hava basınçlı sistem Yağ Bazlı Losyon 1 – %15 parfüm modifiyeli
4 5 Emici Katman (Core)  Altı Hava basınçlı sistem Yağ Bazlı Losyon 1 – %15 parfüm modifiyeli
5 3 Emici Katman (Core)  Altı Hava basınçlı sistem Yağ Bazlı Losyon 1 – %10 parfüm modifiyeli
6 4 Emici Katman (Core)  Altı Hava basınçlı sistem Yağ Bazlı Losyon 1 – %10 parfüm modifiyeli
7 5 Emici Katman (Core)  Altı Hava basınçlı sistem Yağ Bazlı Losyon 1 – %10 parfüm modifiyeli

 

SONUÇLAR

  1. Bebek Bezi Losyon Tipi, Uygulama Yeri, Sistemi ve Koşulları için ön deneme sonuçları
    • Koku Yoğunluğu Tespiti

Tablo 1 de, %5 lik yağ bazlı losyonun Nordson LP90 sistemi ve % 5’lik  su bazlı losyonun hava basınçlı sistem kullanılarak yapıldığı 23 parametrelik deneme listesi paylaşılmıştır. Denemeler sonucunda üretilen bebek bezi numunelerine ilk değerlendirme koku uzmanı tarafından koku yoğunluğunun tespiti için yapılmıştır. Denemeler Tablo 1 deki 23 numaralı referans numune ile karşılaştırılmıştır. Koku uzmanı tarafından değerlendirilen numunelerden yağ bazlı losyona sahip 3, 6, 7 ve 11 numaralı olanlar referans ile benzer koku yoğunluğuna sahip bulunmuştur. Koku uzmanı tarafından değerlendirilen numunelerden su bazlı losyona sahip 14 ve 22 numaralı olanlar referans ile benzer koku yoğunluğuna sahip bulunmuştur. Tablo 1’de yer alan 1, 2, 4, 5, 8-10, 12, 13, 15-21 numaralı denemeler ise referansla karşılaştırıldığında istenilen koku yoğunluğuna ulaşılamadığı için başarısız bulunmuş ve sonraki deneyler için değerlendirme dışı bırakılmıştır.

  • Leke Kontrolü

Koku yoğunluğu parametresi, referans ile benzer bulunan Tablo 1’deki 3, 6, 7, 11, 14 ve 22 numaralı denemelerin görsel kontrolleri yapılarak losyon uygulaması kaynaklı herhangi bir leke oluşumu olup olmadığı incelenmiştir. Leke kontrolü için deneme numuneleri 23 numaralı referans ile karşılaştırılmıştır. Referans numunenin görseli Şekil 8’de verilmiştir.

Şekil 8: 23 numaralı referans numune

3 numaralı denemede Backsheet hammaddesi yüzeyinde leke oluşumu tespit edilmiştir. Lekeli numunenin görseli Şekil 9’da verilmiştir.

Şekil 9: Tablo 1’deki 3 numaralı numunedeki losyon lekesi

6-7 numaralı denemede bebek bezinde herhangi bir leke oluşumu tespit edilmemiştir.

11 numaralı denemede bebek bezinde herhangi bir leke oluşumu tespit edilmemiştir.

14 numaralı denemede lastik alanında leke oluşumu tespit edilmiştir. Lekeli numunenin görseli Şekil 10’da verilmiştir.

Şekil 10: Tablo 1’deki 14 numaralı numunedeki losyon lekesi

22 numaralı denemede bebek bezinde herhangi bir leke oluşumu tespit edilmemiştir.

 

  • Performans Kontrolü

Tablo 5: Deneme 1’in performans sonuçları

  3 6 11 & 14 numara 22 23 numara
3. Rewet (gr) 0,39 0,45 0,95 1,44
3. STT (sn) 64 67 63 55
Losyon Tipi Yağ Bazlı Yağ Bazlı Yağ & Su Bazlı Su Bazlı Su Bazlı
Losyon Uygulama Sistemi Nordson Nordson Nordson & Hava Basınçlı Sistem Hava Basınçlı Sistem Hava Basınçlı Sistem

 

Tablo 5’te gösterilen verilere göre, 3 ve 6 numaralı denemelerin rewet performansları 23 numaralı referansa kıyasla belirgin şekilde daha iyidir. STT performansları ise referans ile yakın olup, referans ile aralarında performans açısından anlamlı bir fark bulunmamaktadır. 11 ve 14 numaralı Bacak lastik kenarlarında uygulanan losyon, core’un rewet ve STT performansını etkilemediğinden burada performans değerlendirilmemiştir. 22 numaralı denemede rewet performansı referansa kıyasla daha iyi gelmiştir. Ancak 3 ve 6 numarada olduğu kadar performans iyileşmesi görülmemiştir. 7 numaralı denemede, backsheet dış yüzeyine uygulanan losyon, bezin dış tarafında hemen kurumadığı için bu çalışmanın kullanımı uygulamada zor bulunmuş ve performans değerlendirmesi gerçekleştirilmemiştir.

 

  1. Bebek Bezi Farklı Losyon Tipi Uygulamaları Sonuçları
    • Koku Yoğunluğu Tespiti

Tablo 2 de, % 5 lik yağ bazlı losyon 1’in Nordson LP90 sistemi ve % 5 lik yağ bazlı losyon 2’nin ve % 5’lik su bazlı losyonun hava basınçlı losyon uygulama sistemi kullanılarak gerçekleştirildiği 17 parametrelik deneme listesi paylaşılmıştır. Denemeler sonucunda üretilen bebek bezi numunelerine ilk değerlendirme koku uzmanı tarafından koku yoğunluğunun tespiti için yapılmıştır. Deneme sonuçları Tablo 2’deki 1 numaralı referans numune ile karşılaştırılmıştır. Koku uzmanı tarafından değerlendirilen numunelerden su bazlı losyona sahip 2, 3 ve 4 numaralı olanlar referans ile benzer/daha iyi koku yoğunluğuna sahip bulunmuştur. Koku uzmanı tarafından değerlendirilen numunelerden yağ bazlı losyon 1 kullanılarak gerçekleştirilen 14 numaralı deneme, referans ile benzer/daha iyi koku yoğunluğuna sahip bulunmuştur. Tablo 2’de yer alan 5-13 ve 15-17 numaralı denemeler ise referansla karşılaştırıldığında istenilen koku yoğunluğuna ulaşılamadığı için başarısız bulunmuş ve sonraki deneyler için değerlendirme dışı bırakılmıştır.

  • Leke Kontrolü

Koku yoğunluğu parametresi, referans ile benzer bulunan Tablo 2’deki 2, 3, 4 ve 14 numaralı denemelerin görsel kontrolleri yapılarak losyon uygulaması kaynaklı herhangi bir leke oluşumu olup olmadığı incelenmiştir. Leke kontrolü için deneme numuneleri 1 numaralı referans ile karşılaştırılmıştır. Referans numunenin görseli Şekil 8’de verilmiştir.

2-4 ve 14 numaralı denemede bebek bezinde herhangi bir leke oluşumu tespit edilmemiştir.

  • Performans Kontrolü

Tablo 6: Deneme 2’nin performans sonuçları

1 numara 2 numara 3 numara 4 numara 14 numara
3. Rewet (gr) 1,42 1,27 1,19 1,14 0,87
3. STT (sn) 64 70 71 69 60
Losyon Tipi Su Bazlı Losyon Su Bazlı Losyon Su Bazlı Losyon Su Bazlı Losyon Yağ Bazlı Losyon 1
Losyon Uygulama Sistemi Hava Basınçlı Sistem Hava Basınçlı Sistem Hava Basınçlı Sistem Hava Basınçlı Sistem Nordson LP90 Sistemi

 

Tablo 6’da gösterilen verilere göre, 14 numaralı denemenin rewet performansı 1 numaralı referansa kıyasla belirgin şekilde daha iyidir. STT performansları ise referans ile yakın olup, referans ile aralarında performans açısından anlamlı bir fark bulunmamaktadır. 2, 3 ve 4 numaralı denemelerde rewet performansı referansa kıyasla daha iyi gelmiştir, ancak 14 numarada olduğu kadar performans iyileşmesi görülmemiştir.

  1. Bebek Bezi Farklı Losyon Tipi Uygulamaları Sonuçları
    • Koku Yoğunluğu Tespiti

Tablo 3 de, %5 lik yağ bazlı losyon 1’in ve %5 lik su bazlı losyonun hava basınçlı losyon uygulama sistemi kullanılarak gerçekleştirildiği 6 parametrelik deneme listesi paylaşılmıştır. Denemeler sonucunda üretilen bebek bezi numunelerine ilk değerlendirme koku uzmanı tarafından koku yoğunluğunun tespiti için yapılmıştır. Deneme sonuçları Tablo 3’deki 1 numaralı referans numune ile karşılaştırılmıştır. Koku uzmanı tarafından değerlendirilen numunelerin tamamında referansa benzer şekilde istenilen koku yoğunluğu yakalanamamıştır.

  • Leke Kontrolü

Tablo 3’deki denemelerin leke kontrolü için, deneme numuneleri 1 numaralı referans ile karşılaştırılmıştır. Referans numunenin görseli Şekil 8’de verilmiştir.

2-6 numaralı denemede bebek bezinde herhangi bir leke oluşumu tespit edilmemiştir.

 

  • Performans Kontrolü

Tablo 7: Deneme 3’ün performans sonuçları

  1 numara 2 numara 3 numara 4 numara 5 numara 6 numara
3. Rewet (gr) 1,46 0,12 0,20 0,17 0,15 0,21
3. STT (sn) 68 62 66 61 70 59
Losyon Tipi Su Bazlı Losyon Yağ Bazlı Losyon 1 Yağ Bazlı Losyon 1 Yağ Bazlı Losyon 1 Yağ Bazlı Losyon 1 Yağ Bazlı Losyon 1
Losyon Uygulama Sistemi Hava Basınçlı Sistem Hava Basınçlı Sistem Hava Basınçlı Sistem Hava Basınçlı Sistem Hava Basınçlı Sistem Hava Basınçlı Sistem

 

Tablo 7’de gösterilen verilere göre, 2-6 numaralı denemelerin rewet performansı, 1 numaralı referansa kıyasla belirgin şekilde daha iyidir. STT performansları ise referans ile yakın olup, referans ile aralarında performans açısından anlamlı bir fark bulunmamaktadır.

  1. Bebek Bezi Farklı Losyon Konsantrasyonu Uygulamaları Sonuçları
    • Koku Yoğunluğu Tespiti

Tablo 4 de, % 10 ve % 15 lik yağ bazlı losyon 1’in ve % 5 lik su bazlı losyonun hava basınçlı losyon uygulama sistemi kullanılarak gerçekleştirildiği 7 parametrelik deneme listesi paylaşılmıştır. Denemeler sonucunda üretilen bebek bezi numunelerine ilk değerlendirme koku uzmanı tarafından koku yoğunluğunun tespiti için yapılmıştır. Deneme sonuçları Tablo 4’deki 1 numaralı referans numune ile karşılaştırılmıştır. Koku uzmanı tarafından değerlendirilen 2 numaralı numunenin koku yoğunluğu referansa benzer bulunmuştur. 3-4-6-7 numaralı numunelerin koku yoğunluğu referanstan yüksek olduğu için ve 5 numaralı numunenin koku yoğunluğu referanstan zayıf olduğu için değerlendirme dışı bırakılmıştır.

  • Leke Kontrolü

Tablo 4’deki denemelerin leke kontrolü için, deneme numuneleri 1 numaralı referans ile karşılaştırılmıştır. Referans numunenin görseli Şekil 8’de verilmiştir.

2-7 numaralı denemelerde bebek bezinde herhangi bir leke oluşumu tespit edilmemiştir.

  • Performans Kontrolü

Tablo 8: Deneme 4’ün performans sonuçları

  1 numara 2 numara 3 numara 4 numara 5 numara 6 numara 7 numara

 

3. Rewet (gr) 1,46 0,27 0,30 0,25 0,35 0,38 0,29
3. STT (sn) 68 62 66 61 62 59 65
Losyon Tipi Su Bazlı Losyon Yağ Bazlı Losyon 1 – %30 parfüm modifiyeli Yağ Bazlı Losyon 1 – %30 parfüm modifiyeli Yağ Bazlı Losyon 1 – %30 parfüm modifiyeli Yağ Bazlı Losyon 1 – %20 parfüm modifiyeli Yağ Bazlı Losyon 1 – %20 parfüm modifiyeli Yağ Bazlı Losyon 1 – %20 parfüm modifiyeli
Losyon Uygulama Sistemi Hava Basınçlı Sistem Hava Basınçlı Sistem Hava Basınçlı Sistem Hava Basınçlı Sistem Hava Basınçlı Sistem Hava Basınçlı Sistem Hava Basınçlı Sistem

 

Tablo 8’de gösterilen verilere göre, 2-6 numaralı denemelerin rewet performansı, 1 numaralı referansa kıyasla belirgin şekilde daha iyidir. STT performansları ise referans ile yakın olup, referans ile aralarında performans açısından anlamlı bir fark bulunmamaktadır.

BULGULAR ve TARTIŞMA

Parametrik çalışmalarda gerçekleştirilen her bir denemeye ait numuneler sırasıyla aşağıdaki değerlendirmelere tabi tutulmuştur:

  • Koku uzmanı tarafından deneme numunesinin koku yoğunluğunun referans numune ile benzerliğinin tespiti
  • Koku yoğunluğunun referans numune ile benzer olduğu tespit edilen deneme numunelerinde ürün görselinde losyon lekesi olup olmadığının tespiti
  • Koku ve leke kontrollerinde başarılı olan deneme numunelerinin bitmiş ürün performans testlerinin uygun olup olmadığının tespiti

Buna göre yapılan çalışmaya ait bulgular aşağıdaki gibidir:

Tablo 1 de yer alan parametrik çalışmada 23 adet deneme gerçekleştirilmiştir. 23 numaralı deneme, referansı temsil etmektedir ve diğer 22 deneme bu referans numune ile karşılaştırılmıştır. Bu denemelere ait numuneler ilk olarak koku yoğunluğunun tespiti için koku uzmanı tarafından değerlendirilmiştir. Koku yoğunluğu, 23 numaralı referans numune ile benzer bulunan denemeler 3, 6, 7, 11, 14 ve 22 numaralı denemelerdir. Diğer denemelerde referansa benzer koku yoğunluğu tespit edilmediği için başarısız sayılmışlardır. Koku yoğunluğu tespitinden başarılı olan 3 ve 14 numaralı denemelerde losyon lekesi tespit edildiğinden, bu denemeler başarısız sayılmıştır. 7 ve 11 numaralı denemelerde, proseste losyon uygulama yeri göz önüne alındığında, rutin üretim esnasında proseste komplikasyon yaratacağı ve sık sık duruşlara sebep olabileceği öngörüldüğünden daha sonraki denemelerde backsheet iç tarafı ve bacak lastiği kenarı uygulamaları denemeler arasından çıkarılmıştır. Tablo 1’deki parametrik çalışmalar listesinde koku yoğunluğu, leke ve performans kontrolü kriterlerini başarı ile tamamlayan 6 ve 22 numaralı denemeler olmuştur.

Tablo 2’de yer alan parametrik çalışmada 17 adet deneme gerçekleştirilmiştir. 1 numaralı deneme, referansı temsil etmektedir ve diğer 16 deneme bu referans numune ile karşılaştırılmıştır. Bu denemelere ait numuneler ilk olarak koku yoğunluğunun tespiti için koku uzmanı tarafından değerlendirilmiştir. 2, 3, 4 ve 6 numaralı denemelerin 1 numaralı referans numune ile koku yoğunluğu benzer bulunmuş olup başarılı olarak değerlendirilmiştir. Diğer denemelerde referansa benzer koku yoğunluğu tespit edilmediği için başarısız sayılmışlardır. Koku yoğunluğu tespitinden başarılı olan 2, 3, 4 ve 6 numaralı denemelerde herhangi bir leke tespit edilmediğinden ve performans kontrollerinde referans 1 numaralı numuneden daha iyi rewet ve STT performansı sergilediğinden başarılı olarak değerlendirilmiştir. Ancak rewet performansı için hala geliştirilebilecek alan mevcuttur.

Tablo 3’de yer alan parametrik çalışmada 6 adet deneme gerçekleştirilmiştir. 1 numaralı deneme, referansı temsil etmektedir ve diğer 5 deneme bu referans numune ile karşılaştırılmıştır. Bu denemelere ait numuneler ilk olarak koku yoğunluğunun tespiti için koku uzmanı tarafından değerlendirilmiştir. Tabloda yer alan deneme numunelerinin tamamında, 1 numaralı referans numuneye benzer koku yoğunluğu yakalanamadığından, denemelerin tamamı başarısız sayılmıştır.

Tablo 4’te yer alan parametrik çalışmada 7 adet deneme gerçekleştirilmiştir. 1 numaralı deneme, referansı temsil etmektedir ve diğer 6 deneme bu referans numune ile karşılaştırılmıştır. Bu denemelere ait numuneler ilk olarak koku yoğunluğunun tespiti için koku uzmanı tarafından değerlendirilmiştir. Sadece 2 numaralı denemenin koku yoğunluğu, 1 numaralı referans numune ile benzer bulunmuş olup başarılı olarak değerlendirilmiştir. Diğer denemelerde referansa benzer koku yoğunluğu tespit edilmediği için başarısız sayılmışlardır. 2 numaralı deneme leke ve performans kontrolü kriterlerinden başarılı olmuştur.

SONUÇ

Tablo 1, Tablo 2, Tablo 3 ve Tablo 4’te yapılan tüm parametrik deneme çalışmaları değerlendirildiğinde, koku yoğunluğunun referans numuneye benzer olduğu ve bitmiş üründe losyon lekesinin olmadığı başarılı deneme sonuçları içerisinde, bitmiş ürün rewet performansı en iyi olan numune 0,27 gr rewet performansı ile Tablo 4’te yer alan 2 numaralı denemeye aittir. Bu şekilde üretilen bebek bezlerinin piyasaya sürülmesi ile tüketici beklentisi en doğru şekilde karşılanmış olacaktır.

KAYNAKLAR

[1] Dyer, D., “Seven Decades of Disposible Diapers: A record of Continuous Innovation and Expanding Benefit”, 2005, Edana.

[2] EP0957869B1, “Diaper Having Perfume Zones”, P&G, 2016

[3] US6118041A, “Diaper Having a Lotioned Topsheet”, P&G, 2000